Non aurki dezaket Lehen Hezkuntzan lantzeko ipuin hezkidetzaile bat? Nola berrikus ditzaket gelan erabiltzen ditudan materialak? Zer egingo dut berdintasunaz etxean hitz egin nahi badut eta ez badakit oso ondo nondik hasi? Nerabeekin genero estereotipoak lantzeko dinamikarik ba al dago? Nola txertatzen dugu hezkidetza aisialdiko talde batean?

Urte hauetan zehar askotan entzun ditugun galderak dira.

Familia, irakasle, begirale eta profesionalen galderak, berdintasunean hezi nahi dutenak, baina beti ez dakitenak non aurkitu hori egiten lagunduko dieten baliabideak, tresnak edo erreferentziak.

Eta hain zuzen ere, hortik sortzen da ADOSTERA.

Berdintasunean heztea ez da eskolan bakarrik gertatzen

Matizetik urteak daramatzagu haur eta nerabeei beren hazkunde prozesuetan laguntzen dieten pertsonekin lanean: familiak, irakasleak, hezitzaile eta hezitzaileak, elkarteak, aisialdirako eta denbora librerako espazioak…

Ibilbide horrek aukera eman digu begien bistakoa dirudien baina beti nahiko presente ez dugun zerbait egiaztatzeko: leku askotan hezten dugu eta denbora guztian hezten dugu.

Ipuin bat aukeratzen dugunean hezten dugu. Ardurak etxean banatzen ditugunean. Patioa edo kirol jarduera bat antolatzen dugunean. Eskolako fitxa batean zein erreferente agertzen diren erabakitzen dugunean. Oparitzen dugunean. Lanbide jakin batzuei buruz hitz egiten dugunean —edo ez dugunean hitz egiten—. Iruzkin sexista baten aurrean esku hartzen dugunean. Baita iruzkin hori pasatzen uzten dugunean ere.

Izan ere, neska-mutilek guk azaldutakotik ikasten dute, baina baita behatzen dutenetik ere.

Eta neskato edo mutiko izateak zer esan nahi duen, batzuengandik eta besteengandik zer espero den, zer egin dezaketen, nola jokatu behar duten edo nor maitatu dezaketen adierazten duten mezuak oso txikitatik jasotzen hasten dira.

Horregatik hezkidetza ezin da hasi arazo bat agertzen denean. Hezkuntzaren parte izan behar du hasieratik.

Gogoa dago horretarako. Askotan falta dena tresnak dira

Urte hauetan, gidak, jolasak, komikiak, baliabide digitalak eta formakuntzak egin ditugu; ikastetxeei lagundu diegu beren diagnostikoetan eta berdintasun-planetan, eta lanerako espazio asko partekatu ditugu hezkuntza formaleko eta ez-formaleko familiekin eta profesionalekin.

Eta esperientzia oso ezberdinen atzean behar nahiko arrunta aurkitu dugu.

Pertsona askok berdintasuna txertatu nahi dute beren hezkuntza-praktikan, baina ez dute beti horretarako behar den denbora, prestakuntza edo baliabiderik izaten.

Komunikabideetatik, sare sozialetatik, berdinen taldetik, familia zabaletik edo hezkuntza ingurunetik bertatik iristen diren mezu eta estereotipoei aurre egiteko zailtasunez hitz egiten digute familiek.

Irakasleek galdera oso zehatzak planteatzen dizkigute: nola daramat hezkidetza ikasgelako egunerokotasunera?, non aurkitzen ditut materialak?, nola berrikusten ditut nire praktikak?, zer erreferente erabil ditzaket?

Eta kirol, gazte, aisialdi eta denbora libreko espazioetan oraindik bide luzea dago modu sistematikoan begirada hezkidetzailea txertatzeko.

Kontua ez da, beraz, sentsibilizatzea bakarrik. Ezta zerotik hastekoa ere.

Esperientzia bikainak daude, kalitate handiko materialak eta lan bikaina egiten duten profesionalak. Arazoa da askotan ezagutza hori guztia sakabanatuta dagoela, aurkitzea kosta egiten dela edo ez dakigula gure errealitate konkreturako zein balio diezagukeen.

Berdintasunak data seinalatuak baino zerbait gehiago behar du

Martxoaren 8a edo azaroaren 25a aukera garrantzitsuak dira berdintasuna eta indarkeria matxisten prebentzioa lantzeko. Baina hezkidetza ezin da egutegiko bi egunetan geratu.

Ikasturte osoan zehar eraikitzen da.

Aukeratzen ditugun liburuetan dago, erabiltzen ditugun adibideetan, espazioak nola okupatzen ditugun, haurrengan jartzen ditugun itxaropenetan, proposatzen ditugun jolasetan, afektuei nola laguntzen diegun, erakusten ditugun erreferenteetan edo egoera diskriminatzaile baten aurrean erantzuteko dugun moduan.

Horregatik uste dugu benetan berdintasunezkoa den hezkuntza baterantz aurrera egiteak jarraipena, baliabideak eta hezten dituzten espazio guztien arteko begirada partekatua eskatzen duela.

Familia, eskola eta aisialdia ez dira mundu independenteak. Haur edo nerabe batentzat errealitate beraren parte dira.

Eta hor agertzen da ADOSTERAren atzean dagoen ideia nagusietako bat: komunitatean hezten badugu, berdintasuna ere komunitatean eraiki behar dugu.

Orduan, zer gertatuko litzateke hori guztia leku berean bilduko bagenu?

Biharko jarduera bat behar duzunean joateko gune bat.

Baina baita gai batean sakondu nahi duzunean ere.

Adin eta testuinguru desberdinetarako materialak aurkitzeko, dagoeneko funtzionatzen ari diren esperientziak deskubritzeko, tresna praktikoak eskuratzeko, baliabide berriak ezagutzeko eta ezagutza partekatzeko lekua.

Irakasle, familia eta aisialdiko profesionalentzat pentsatutako gunea.

Horrela sortu da ADOSTERA, Hezkidetza Baliabide eta Esperientzien Zentro Birtuala.

Matiz Elkarteak, Bizkaiko Foru Aldundiaren laguntzarekin, bultzatutako proiektua da, eta ingurune berdinago eta inklusiboagoetarantz aurrera egiten lagunduko diguten baliabideak eta esperientziak bildu, ordenatu eta hezkuntza-komunitatearen eskura jarri nahi ditu.

Eta materialen biltegi bat baino zerbait gehiago izatea nahi dugu.

ADOSTERA espazio bizi gisa haztea nahi dugu, proposamen, esperientzia eta baliabide berriak sartzeko irekia; beste pertsona eta erakunde batzuk egiten ari direnetik ikasteko eta hezkidetzaren inguruan ezagutza kolektiboa eraikitzen jarraitzeko topagunea.

Izan ere, seguruenik ez dugu dena berriro asmatu beharrik.

Era berean, elkar aurkitu behar dugu, funtzionatzen duena partekatu eta ideia onak urrunago iristea lortu.

Bere ateak irekitzear gaude

Lan asko egin ondoren, bilaketak, elkarrizketak, material aukeraketa eta diseinua, ADOSTERA martxan jartzear dago.

Hurrengo egunetan gehiago kontatuko dizuegu: zer aurkituko duzuen, ataria nola erabili, nork parte har dezakeen eta nola lagundu gaitzakezuen hazten.

Izan ere, berdintasunean heztea ez dagokie soilik espezifikoki berdintasunean lan egiten dutenei.

Hezten dugun pertsona guztioi dagokigu.

Eta horregatik eta pixka bat errazago egiteko, ADOSTERA jaio da.

Sara Maza

Adosterako Koordinatzailea.